** Dünya üzerinde yer alan özellikle ibadethane gibi dinî yapıların belirli bir yöne doğru yönlendirilmeleri gerekmektedir. Müslümanların başta namaz kılarken olmak üzere, diğer bazı ibadet ve işlerinde yöneldikleri bu doğrultuya kıble adı verilmekte olup, kişisel olarak yapılan ibadetlerde kişilerin bu yöne yönelmeleri gerektiği gibi, Cami ve mescitlerin de yine bu yönü gösterecek şekilde inşa edilmeleri gerekmektedir. Bu konu, yapılan ibadetin geçerliği açısından son derece önemlidir.

   * KIBLE, İslam dininde namazın kılınması esnasında, Müslümanların yönelmesi gereken kutsal bir yönü ifade eder. Kıble açısının doğru bir şekilde belirlenmesi, ibadetlerin yerine getirilmesi açısından büyük bir öneme sahiptir. Kıble açısını bulmak için çeşitli yöntemler ve araçlar kullanılmaktadır.

   * KIBLE, İslam dininde Mekke'deki Kabe'ye işaret eden yönü ifade eder. Müslümanlar, günlük ibadetlerinde bu yöne yönelerek namaz kılarlar. Kıble'nin belirlenmesi, özellikle Kıble’ye uzak bölgelerde yaşayanlar için önemlidir. Kıble, coğrafi konum ve yerel şartlara bağlı olarak değişiklik gösterebilir.

   * Dünyanın neresinde olursanız olun Kıble Yönü, Mekke'de bulunan Kâbe'nin bulunduğu coğrafi konumdur. Bulunduğunuz yer ile Kâbe arasındaki en kısa mesafeli çizgi (büyük daire yayı) sizin kıble açınızı verir.

   * İslam medeniyetinin doğduğu önemli bir merkez olan Arap Yarımadası, aynı zamanda Mekke’de bulunan Kâbe sebebiyle günümüzde tüm dünya Müslümanlarının buluşma noktasıdır. Hac ibadeti için burada buluşan Müslümanlar, yüzyıllardır ortak bir medeniyetin evlatları olarak dinî tecrübe yaşamakta ve birbirleriyle iletişim kurmaktadır.

   * Namaz için kıbleye yönelince, “Döndüm Kıbleye” denilmesi gerekmez. Yeter ki kıblenin Kabe olduğu bilinsin. Zayıf bir görüşe göre de, "döndüm kıbleye" denmesinde Mahzur yoktur.

   * İSTİKBÂL-İ KIBLE : Kelime anlamı olarak "kıbleye yönelmek" demektir. İslam'da namazın kılınabilmesi için aranan dış farzlardan biridir. Kâbe'nin kendisini görenler için tam olarak Kâbe'ye, uzak olanlar için ise Kâbe'nin hizasına yönelmek farzdır. Namaz kılan bir kimsenin Mekke'de bulunan Kâbe'nin bulunduğu yöne doğru dönmesini ifade eder. Yani Namâzı Kâ’beye karşı kılmakdır. Kâ’be için kılmak değildir.

   * İSTİKBÂL-İ KIBLE : Kıble önce (Kudüs) idi. Hicretden onyedi ay sonra, Şa’bân ortasında salı günü öğle veyâ ikindi nemâzının üçüncü rek’atinde iken Kâ’beye dönülmesi emr olundu. Göz sinirlerinin çapraz istikameti arasındaki açıklık, Kâ’beye rastlarsa, Hanefî ve Mâlikî mezheblerinde nemâz sahîh olur. Bu zâviye takrîben 45 derecedir. İstanbulun kıble istikameti, cenûbdan yirmidokuz derecelik bir zâviye [açı] kadar şarkdadır. Bu açıya (Kıble zâviyesi) denir. Harîta üzerinde bir şehr ile, Mekke şehri arasında çizilen doğruya (Kıble hattı) denir. Bu hat, kıble istikametini gösterir. Güneş bu hat üzerine gelince, (Kıble sâati) olur. Bu hat ile bu şehrden geçen tûl dâiresi arasındaki zâviyeye (Kıble açısı) denir. Bir şehrin kıble istikameti, tûl ve arz derecelerine tâbi’dir. Şimâl nısf kürede, zevâl vaktinde, güneşin bulunduğu cihet yâhud mahallî zevâlî zemâna ayarlı bir sâat makinesi üfkî olarak yüzü semâya doğru ve akrebi güneşe doğru tutulunca, akreb ile oniki rakamı arasındaki zâviyenin orta hattı [açı ortayı], takrîben cenûbu gösterir. Meyl-i şems ve ta’dîl-i zemân sıfıra ne kadar yakın ise netîce o kadar hassas olur. İstanbulun kıble istikameti iki yol ile bulunur: 1- Kıble açısı ile. 2- Kıble sâati ile. 1- Bir şehrden geçen tûl dâiresinin istikâmetinden, ya’nî cenûb cihetinden Kıble açısı kadar şarkına dönülürse, Kıbleye dönülmüş olur. K açısı şöyle hesâb olunur: Mekke-i mükerremenin arz [enlem] derecesi a' = yirmibir derece yirmialtı dakîka, Greenwich’den tûl [boylam] derecesi t' = otuzdokuz derece elli dakîkadır. İstanbulun arzı a = 41 derece, tûlü t = 29 derece olduğundan, arz derecelerinin farkı 19 derece 34 dakîka, tûl farkı f = 10 derece 50 dakîkadır.

   * KIBLE, Kabe’nin binası değildir, arsasıdır. Yani yerden Arş'a kadar, o boşluk KIBLEdir. Bunun için kuyu [deniz] dibinde, yüksek dağların tepesinde [tayyarede], bu cihete doğru kılınabilir. [Hacı olmak için de, Kabenin binasına değil, o arsaya gidilir. Başka yerlere giden, hacı olamaz.] İbni Hacer-i Mekki hazretleri, Fetava-i fıkhiyye’de buyuruyor ki “Kabenin binasını, şimdiki şeklinden değiştirmek câiz değildir, haramdır. Bugünkü binayı Haccac yapmıştır. Halife Harun-ür-Reşid, bunu değiştirip, Abdullah ibni Zübeyr’in yaptırdığı doğru şekli vermek istedikte, İmâm-ı Mâlik “rahmetullahi teâlâ aleyh” mâni oldu. Şimdiden sonra, değiştiren olursa, fitne çıkmamak ve eski binayı zedelememek şartı ile yapılan değişiklikleri yıkmak vâcibdir. Yoksa vâcib olmaz”.

   * KIBLE SAATİ; Kâbe’nin tam tepesinden Güneşin geçtiği anın her bir coğrafi konuma göre saat cinsinden hesaplanmış şeklidir. O vakitte Güneşe bakılarak Kıble tespit edilir. Kıblenin, Güneş ile tespit edildiği saattir. Yani, Güneş'in, bulunduğumuz yerin kıble zaviyesine (açısına) veya belli bir zâviye farkına denk geldiği vakittir.

   * KIBLE SAATİ; Kabe´nin bulunduğu nokta, Güneşin Arz üzerinde bakıldığında görüldüğü yer ve bulunduğumuz nokta arasında oluşan küresel üçgenin trigonometrik çözümünün zaman cinsinden ifadesidir. Güneşin deklinasyonu değiştikçe kıble saatleri de günlük olarak değişmektedir. Kıble saatleri, sadece takvimlerde adı geçen şehir için muteberdir.

   * Herhangi bir yerin kıblesi, pratik olarak şöyle tespit edilir: Bir kimse, o günün takviminde, bulunduğu şehrin namaz vakitleri cetvelinin son sütunundaki “Kıble Saati” (Kıble S.) vaktinde, Güneş’in bulunduğu yöne dönerse, kıbleye dönmüş olur. Kapalı bir mekânda ise mesela, Güneş gören pencerenin dik kenarlarının yere düşen gölgesi, “Kıble Saati” (Kıble Sa.) - (Kıble S.) vaktinde, KIBLE istikametini gösterir. Bu istikamet işaretlenir ve böylece en pratik ve en doğru bir şekilde, kıble yönü tespit edilmiş olur.

   * KIBLE SAATİ, Namaz vakitleri gibi günlük olarak değişir. Kıble saatleri sadece adı geçen şehir için geçerlidir. Namaz vakitlerinde uygulanan fark cetvelleri, kıble saatleri için kesinlikle kullanılamaz. Dünya kıble günleri ise, aynı kıble saatinin bütün dünyâ için geçerli olduğu hususî günlerdir.

   * Türkiye, Avrupa ülkeleri, Afrika ülkeleri ve Türk cumhuriyetleri ile Avustralya'nın Perth şehrinde; şehrin o günkü kıble saati vaktinde, Güneş'e doğru dönen kimse, kıbleye dönmüş olur. Günlük olarak değişen bu saatler, ilgili şehir için geçerlidir ve takvimlerin son sütununda yer alır. Bu vakitte Güneş'e yönelmek, kıbleyi pratik bir şekilde belirlemeyi sağlar... Türkiye Takvimi'nin farklı tarihlerine ait iki yaprağı örnek olarak aşağıda görülmektedir. Adı geçen takvimlerde Adapazarı, Balıkesir, Bilecik, Bursa, Çanakkale, Edirne, Eskişehir, İstanbul, Kırklareli, Tekirdağve Zonguldak gibi birçok şehrin Namaz Vakitleri ve Kıble Saatleri görülmektedir.

* OCAK ve TEMMUZ AYLARINA AİT TAKVİM YAPRAKLARI

   * TAKVİM YAPRAKLARIna dikkat edilirse 14 Ocak Tarihli takvimin Namaz vakitleri gibi Kıble Saatleri de (Örneğin, Çanakkale Kıble saati: 11:01'i gösterirken; Zonguldak Kıble saati: 11:39'i göstermektedir.) farklı görülmektedir. Ancak DÜNYA KIBLE GÜNÜ'ne rastlayan 16 Temmuz tarihine ait olan takvim yaprağında ise Şehirlerin KIBLE SAATİ: 12:27 yazdığı görülmektedir.

   * Dünya Kıble Saati, Allah Teâlâ’nın varlığını, yüceliğini, güç ve kudretini gösteren ve ispat eden; İnanan kulların şükretmeleri, akıl sahibi oldukları hâlde hâlâ inanmayanların görüp de ibret alıp inanmaları için sayısız ilahî delillerinden biridir!

   * Kur’ân-ı Kerîm’de Kâbe, Mescid-i Haram ve Mekke-i Mükerreme ile ilgili pekçok âyet-i kerime vardır. Bu âyetler bize Kâbe’yi çok muazzam vasıflarla anlatırlar. İlk bakışta insanın hiç tahmin edemeyeceği özelliklerinden bahsederler. Bunların bir kısmı şöyledir:

   * Allâhü Teâlâ şöyle buyurdu (meâlen): “Her nereden yolculuğa çıkarsan çık, namaz kılarken yüzünü Mescid-i Harâm’a doğru çevir. Ey mü’minler! Siz de nerede bulunursanız yüzünüzü o yöne çevirin. Öyle ki, insanlardan zulmedenler dışında hiç kimse sizin aleyhinizde bir delil bulamasın. Artık siz de onlardan korkmayın, benden korkun! Böylece hem size olan nimetimi tamamlayayım, hem de siz doğru yolu bulasınız.” ( Ömer Çelik Meali - Bakara Sûresi, âyet 150).

   * Ayet-i Kerimedeki bahsi geçen Mescid-i Haram, Mekke'de KÂBE'nin de içinde bulunduğu alanı çevreleyen, Müslümanlar için yeryüzünün en kutsal kabul edilen büyük mescittir. "Hürmetli/saygın mescit" anlamına gelir; buradaki "haram" kelimesi, o bölgede savaşmanın, avlanmanın ve bitki örtüsüne zarar vermenin yasak ve dokunulmaz olmasını ifade eder.

   * “Biz, Beyt-i Şerîf’i (Kâbe’yi) insanlar için tekrar tekrar dönüp varacakları bir mercî, sevapgâh ve emniyetli bir yer kıldık. Siz de Makâm-ı İbrâhîm’den kendinize bir namazgâh edinin (orada namaz kılın). İbrahim ve İsmail’e: «Tavaf edenler, ibadete kapananlar, rükû ve secde edenler için Evim’i temiz tutun!» diye emretmiştik.” (el-Bakara, 125)

   * Bu ikinci âyet, Kâbe ile ilgili herşeyi öz olarak anlatmaktadır. Orası aşk ve muhabbetle tekrar tekrar gidilecek, dönüp dönüp tekrar ziyaret edilecek bir sevap kazanma yeridir. Sığınılacak emin bir belde ve anavatandır. Sevabın bol verildiği bir ibadet mekânıdır. Mü’minlerin kıblesidir. Onlara, orada bol bol namaz kılmaları tavsiye edilmektedir. Allah katında muazzam bir değere sahip olması ve her an binlerce kişinin orada ibadet etmesi sebebiyle müslümanların Mescid-i Haram’ı tertemiz tutmaları icab eder.

  

   * Astronomi uzmanları, kıble istikâmetinin tespitinde en sıhhatli ve güvenilir, en pratik metodun (pusulaya nazaran) kıble saati uygulamasının olduğunu, pusulalardaki sapmalardan kurtulmak, kesin ve hatasız tespit için kıble saatini kullanmanın en uygun yol olduğunu ifade etmektedirler.

   Zira bulunduğumuz binanın yapısında bulunan demirler, elektrik-telefon kabloları, su, kalorifer ve yangın söndürme boruları ile cep telefonları, telsiz, radyo ve televizyon dalgaları ve benzer sâir faktörlerin pusulanın gerçek yönden sapmasına sebep olduğundan pusulayla kıble tespitinin kıble saati uygulaması kadar sıhhatli olmadığı iddia etmektedirler. Bu sebeple günümüzde kıble tayinini, kıble saati ile yapmanın daha isabetli olacağı görülmektedir.

   * Kıble saati ile Dünya Kıble Günü ve Saati birbirinden ayrılmalı. Günlük kıble saati bir şehre göre hesaplanır. Dünya Kıble Günü ve Saati ise Güneş’in Kâbe’nin zenitine geldiği özel tarih ve anı ifade eder. Dünya Kıble Günü ve Saati ’nde esas alınan astronomik an sabittir. Yani Türkiye içinde Edirne’den Kars’a kadar aynı saat ...

   * Günlük kıble saati şehre göre değişir. Çünkü her şehrin: enlem ve boylamı, Kâbe’ye olan kıble açısı, Güneş’in o günkü deklinasyonu, yerel güneş zamanı farklıdır. Bu sebeple aynı gün Çanakkale’de kıble saati 11.01 iken Zonguldak’ta 11.39 olabilir.

   * Dünya Kıble Günü ve Saati ise farklıdır. Güneş’in Kâbe’nin zenitine geldiği tek bir astronomik andır. Türkiye’nin tamamı aynı saat dilimini kullandığı için bu an Türkiye’de her şehirde aynı resmî saate karşılık gelir. Başka ülkelerde aynı an, saat dilimine göre farklı yerel saatle gösterilir.

   * Ölçü şöyledir: Günlük kıble saati şehir ve güne göre değişir. Dünya Kıble Günü’nün saati ise aynı astronomik andır.

  

   * DÜNYA KIBLE GÜNLERİ

   * Dünya, Güneş etrafındaki seyrine devam ederken 28 Mayıs ve 16 Temmuz günlerinde Güneş'in meyli (21 derece, 26 dakika) ile Kâbe-i Muazzama'nın arzına (21 derece, 26 dakika) denk gelir ve Güneş, Kâbe-i Muazzama'nın tam üzerinde bulunur... Türkiye saatine göre 28 Mayıs günü saat 12:18'de ve 16 Temmuz günü saat: 12:27'de Edirne'den Kars'a kadar kıble saatleri aynı olmaktadır... Dünyanın değişik ülkelerinde, kendi mahallî saatlerine denk gelecek şekilde kıble saatleri değişmekle birlikte, günleri değişmediğinden, bu günlere yani 28 Mayıs ve 16 Temmuz günlerini "Dünya Kıble Günü" denilmektedir. Güneşin bu konumda olduğu anlarda Güneşe dönmek, doğrudan kıbleye dönmeyi sağlar.

   * Kıble tayininde yapılan hatâları gidermek için, 28 Mayıs ve 16 Temmuz târihleri, Dünya Kıble Günü olarak kutlanmaktadır. Türkiye saati ile 28 Mayıs’ta saat 12.18’de ve 16 Temmuz’da saat 12.26’da yılda iki defâ, Güneş tam Kâbe-i Şerîf üzerinde bulunur. Türkiye'deki bu iki vaktin, dünyanın herhangi bir yerinde karşılığı olan vakitlerde güneşe doğru dönen kimse, aynı zamanda Kâbe-i şerîf’e (kıbleye) dönmüş olur. Böylece bir yerin kıble yönü kolayca tayin edilebilir.

   * Güneş arz üzerinde görünen seyri sırasında 28 Mayıs ve 16 Temmuz günlerinde bulunduğu yerden alınan izdüşümü Mekke´nin tam üzerinde bulunduğundan Mekke´nin enlemi (21° 26') ile Güneşin deklinasyonu (21° 26') aynı olmaktadır.

   * Bu olay, uzakta bulunan ve kıbleyi doğrudan göremeyen Müslümanlar için bulundukları yerden KIBLE yönünü yüksek doğrulukla belirlemek için en iyi fırsattır. Sadece Güneşin o anki saat ve dakikadaki yönünü gözlemleyerek, Müslümanlar evlerinden, mescitlerinden veya camilerinden doğru KIBLE yönünü belirleyebilirler.

   * Astronomi uzmanları, kıble istikâmetinin tespitinde en sıhhatli ve güvenilir, en pratik metodun (pusulaya nazaran) kıble saati uygulamasının olduğunu ifade ederler. Zira binanın yapısında bulunan demirler, elektrik-telefon kabloları, su, kalorifer ve yangın söndürme boruları ile cep telefonları, telsiz, radyo ve televizyon dalgaları ve benzer sâir faktörlerin pusulanın gerçek yönden sapmasına sebep olduğundan pusulayla kıble tespitinin kıble saati uygulaması kadar sıhhatli olmadığı iddia edilir.

  

   * GÜNEŞ GÜNDE BİR DEFA KIBLEDEN GEÇİYOR

   * Güneş, bulunduğumuz şehirde günde bir defa kıble yönünden geçiyor. Güneşin kıble yönünden geçtiği saat şüphesiz her şehir için farklı olduğu gibi, aynı şehirde senenin her mevsimi ve her günü için de farklıdır.. Güneşin kıbleden geçtiği bu saate kıble saati diyoruz. Keza güneş, yılda iki defa da Kâbe üzerinden geçiyor. 28 Mayıs’ta saat: 12:18’de ve 16 Temmuz’da saat 12:27’de güneş Kâbe’nin tam üzerindedir. Bu iki güne Dünya Kıble Günü deniyor. Bu iki saatte o an güneşin görüldüğü her yerden Güneşe doğru dönülse, kıbleye dönülmüş olur.

   * Türkiye'deki bu iki vaktin, Dünyanın herhangi bir yerinde karşılığı olan vakitlerde Güneşe doğru dönen kimse, aynı zamanda Kâbe-i Şerîf’e (Kıbleye) dönmüş olur. Böylece bir yerin KIBLE yönü kolayca tayin edilebilir.

   * Avrupa ülkelerinden bazıları Türkiye’den 1 saat, bazıları ise (İngiltere gibi) Türkiye’den 2 saat geri olan saat kullanmaktadır. Bir saat geri olanlar 16 Temmuz’da 11:27’de İngiltere’de ise 10:27’de “Dünya Kıble Saati Vakti” olmaktadır.

  

   * KIBLEYİ BULMA YÖNTEMİ:

   * Bu iki özel günde Güneş'in konumu Kâbe'nin enlemiyle tam olarak çakışır. Bulunduğunuz konumda (örneğin Türkiye genelinde aynı olan saatlerde), bulunduğunuz yerde Güneşe doğru döndüğünüzde kıbleye dönmüş olursunuz.

   * Kıbleyi bir pusula veya dijital araç kullanmadan tam olarak tespit etmek için: Düz bir zemine dik bir çubuk yerleştirin. Herhangi bir gün bulunduğunuz şehrin kıble saatinde, gölgenin düştüğü yerin ters tarafı yani Güneşin bulunduğu yön Kıbleyi gösterir.

  

* Dikey Çubuk Gölgesi

* Dikey Çubuk Gölgesi

   * Kıble cihetini anlamak için, Güneş gören bir yere bir çubuk dikilir. Yahut, bir ipin ucuna anahtar, taş gibi bir şey bağlanıp sarkıtılır. O günkü takvim yaprağında yazılı (Kıble saati) vaktinde, çubuğun, ipin gölgeleri, kıble istikâmetini, Güneşin bulunduğu yer de, Kıble cihetini gösterir. Güneş, gölgenin kıble tarafındadır.

   * KIBLE YÖNÜ KABE’DİR.

  

* Güneş ışınları Ekvator'a 90 derecelik açıyla gelir, Gölge boyu Ekvator'da sıfır olur.
Dünyanın her yerinde 21 Mart ve 23 Eylül tarihlerinde gece ve gündüz süreleri eşitlenir.

   * Coğrafyada gölge boyu, Güneş ışınlarının yeryüzüne düşme açısına bağlı olarak cisimlerin oluşturduğu gölgenin uzunluğudur. Işınların geliş açısı ile gölge boyu ters orantılıdır. Açı dikleştikçe gölge kısalır, ufaldıkça (eğik açıyla geldikçe) gölge uzar. Cisimlerin gölge boyu güneş ışığının düşme açısına göre değişir. Sabah ve akşamları güneş ışığı geniş açı ile düşünce cisimlerin gölge boyu uzundur. Öğle saatinde ışık dik açı ile düşünce gölge boyu en kısa olur. Işınlar 90° ile geldiğinde ise gölge boyu sıfır olur. Gölge boyu ekvatorda 0, Ekvatorla 45° enlemi arasında cismin boyu gölgenin boyundan büyük, 45° enlemlerinde cismin boyu gölge boyuna eşit, 45° - 90° enlemleri arasında ise gölge boyu cismin boyundan uzundur.

   * Gece ve gündüzün eşit olması durumu (ekinoks), Güneş ışınlarının Ekvator'a dik düşmesiyle 21 Mart (ilkbahar) ve 23 Eylül (sonbahar) tarihlerinde yılda iki kez gerçekleşir. Bu tarihlerde 12 saat gece, 12 saat gündüz yaşanır ve aydınlanma çemberi kutup noktalarından geçer. Dünya'da yılda iki kere günler 12 saat gece ve 12 saat gündüzden oluşur.

   * Ekvatorda öğle vakti cisimlerin gölge boyu, Güneş ışınlarının düşme açısına göre yıl içinde değişiklik gösterir. Güneş ışınları 21 Mart ve 23 Eylül (Ekinoks) tarihlerinde Ekvator'a tam dik (90 Derece) açıyla düşer. Bu yüzden ağacın gölgesi büyük değişkenlik gösterir.

   * Ekinoks dönemlerinde (21 Mart ve 23 Eylül civarında), Güneş tam tepede olduğu için öğle saatlerinde bir ağacın gölgesi doğrudan altına düşer, neredeyse görünmez olur. Diğer günlerde ise, gün boyunca Güneş açısı biraz daha düşük olduğunda, gölge kısa ve ağacın hemen yanına doğru düşer. Sabahları doğuya, akşamüstü ise batıya doğru kısmen uzayan gölgeler gözlenir. Bu özellikler, Ekvator kuşağında yıl boyunca oldukça sabit bir gölge desenine sebeb olur.

   * Ortak tarafları, Güneş’in yerel zenite gelmesiyle dik cisimlerin gölgelerinin çok kısalması veya teorik olarak sıfıra yaklaşmasıdır. Fark ise bunun sebebi ve işlevindedir: Ekvator’da Güneş’in deklinasyonu 0° olduğunda, ekinokslar civarında yerel öğle vaktinde Güneş zenite gelir. Kâbe’de ise Güneş’in deklinasyonu Kâbe’nin yaklaşık 21° 26′ kuzey enlemine ulaştığında, yılda iki defa zenit geçişi yaşanır. Ekvator örneği gölgenin niçin küçüldüğünü gösterir. Kâbe’deki zenit geçişi ise aynı astronomik hadisenin kıble yönünü tayin eden küresel bir işarete dönüşmesini açıklar.

     Ekvator’daki Gölge ile Kâbe’deki Zenit Geçişi : Ekvator üzerinde, ekinokslar civarında Güneş’in deklinasyonu sıfır dereceye ulaştığında, yerel güneş öğlesinde Güneş başucu noktasına gelir. Bu anda tam dik bir cismin gölgesi çok kısalır ve uygun şartlarda neredeyse cismin altına çekilir. Kâbe’de gözlenen hadise de zenit geçişi bakımından buna benzer. Ancak Mekke Ekvator üzerinde değildir. Kâbe yaklaşık 21°26′ kuzey enleminde bulunduğu için Güneş, deklinasyonu bu enleme ulaştığında Kâbe’nin zenitine gelir. Bu olay yılda iki defa gerçekleşir. Ekvator’daki ağaç örneği, Güneş başucu noktasına geldiğinde gölgenin neden küçüldüğünü görsel olarak anlatır. Kâbe’deki geçişin farkı ise bu astronomik hizalanmanın, Güneş’in görülebildiği geniş bir coğrafyada kıble doğrultusunu belirlemeye imkân vermesidir. Böylece Ekvator örneği hadisenin geometrisini, Kâbe örneği ise aynı geometrinin yön tayinindeki işlevini gösterir. Bir kayıt da eklenmeli: Ağaç ölçüm aracı olarak kusursuz değildir. Gövdesi eğri, zemini eğimli ve yaprak gölgesi dağınık olabilir. Bu yüzden ağaç fotoğrafı açıklayıcı bir görsel olarak kullanılabilir, fakat uygulamada dik çubuk esas alınmalıdır.

   **

   * MÜHİM BİR HATIRLATMA: Kerahat Vakti, İlmihâl bilgilerine göre Namaz kılmanın caiz olmayacağı vakit anlamına gelmektedir. Güneşin tam tepe noktasında olduğu (öğle vaktinin girmesinden önceki yaklaşık 30-40 dakikalık) zaman dilimi Kerahat Vakti olarak kabul edilir. Bu kısa sürede cenaze namazı ve kaza namazı dahil hiçbir namaz kılınmamalıdır. Öğle vaktinin girmesi ile -ezanının okunmasıyla- bu vakit çıkar ve namaz kılınabilir.

   * Kerahat Vaktinde yapılan ibadet geçerli değildir. Güneşe karşı namaz kılınmaz. Güneşe karşı Namaz kılanların kendisine secde ettiği zannını verir. Öğle ezanı okununca Kerahat Vakti sona erer. Dini olarak ibadetleri yerine getirme konusunda birçok özen ve itina gösterilmesi gerekmektedir.

   *

   *

      * Bu Makalenin Hazırlanmasında emeği geçen Araştırmacı Yazar Özlem ARSLAN 'a teşekkür ederim..

      * Hazırlayan : Özbağlı Abdülhakim ALTUNTOP

   *

   *

   ** ** ** ** ** ** ** ** ** ** **

   ** MEHAZLAR :

   ** Hüseyin Hilmi Işık - Tam İlmihal Seâdet-i Ebediyye

   ** Ömer Nasuhi Bilmen - Büyük İslam İlmihali

   ** Dr. Murat Kaya - Mescid-i Haram’dan 111 Hatıra, Erkam Yayınları

   ** Yakup Emre , 'Güneşe Bakarak Kıble Tayini Nasıl yapılır?' - İnsan ve Hayat Dergisi , Mayıs 2015

   ** Türkiye Takvimi

   ** Fazilet Takvimi

   ** Ahmed Çıtlakoğlu Web Sitesi

   ** Çağdaş Develi Gazetesi - Mustafa ÇEKEMOĞLU Makalesi

   ** Diyanet Haber - Dünya Kıble Günü

   ** Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi - Hassas Kıble Tayini

  

  

*** *** ***

*** *** ***

*** ALTUNTOP.NET -- Özbağlı Abdülhakim ALTUNTOP